Tak, podczas stosowania leków z grupy agonistów receptora GLP-1 i GIP/GLP-1, takich jak Ozempic (semaglutyd) czy Mounjaro (tirzepatyd), dochodzi do utraty nie tylko tkanki tłuszczowej, ale również części masy beztłuszczowej organizmu.
Nie jest to jednak zjawisko specyficzne dla tych leków. Podobny proces występuje podczas każdej skutecznej redukcji masy ciała – niezależnie od tego, czy odchudzanie odbywa się dzięki diecie, aktywności fizycznej, farmakoterapii czy chirurgii bariatrycznej.
Najważniejsze pytanie nie brzmi więc:
„Czy tracę mięśnie?”
ale:
„Jak skutecznie chronić mięśnie podczas odchudzania?”
Kluczowe informacje
- Ozempic i Mounjaro mogą powodować utratę części masy mięśniowej podczas redukcji masy ciała.
- Większość utraconej masy stanowi jednak tkanka tłuszczowa.
- W badaniach około 25–40% utraconej masy ciała klasyfikowano jako masę beztłuszczową (lean mass).
- Masa beztłuszczowa nie oznacza wyłącznie mięśni.
- Odpowiednia ilość białka i trening siłowy mogą znacząco ograniczyć utratę mięśni.
- Dla kobiet po 35. roku życia ochrona mięśni jest równie ważna jak redukcja tkanki tłuszczowej.
Dlaczego to ważne?
Dla kobiet po 35. roku życia utrzymanie masy mięśniowej staje się coraz ważniejsze.
Mięśnie odpowiadają za:
- sprawność fizyczną,
- siłę,
- stabilność stawów,
- zdrowie kości,
- gospodarkę glukozową,
- wrażliwość insulinową,
- tempo metabolizmu.
Po menopauzie naturalnie dochodzi do stopniowej utraty masy mięśniowej związanej ze starzeniem się organizmu. Proces ten określa się mianem sarkopenii. Jeżeli do naturalnych zmian hormonalnych dołączy szybka redukcja masy ciała bez odpowiedniej podaży białka i treningu oporowego, ryzyko utraty mięśni może dodatkowo wzrosnąć. Dlatego podczas terapii GLP-1 celem nie powinno być jedynie zmniejszenie liczby kilogramów na wadze, ale poprawa składu ciała.
Co mówi nauka?
Ile mięśni można stracić podczas terapii GLP-1?
Jednym z najczęściej cytowanych badań jest analiza składu ciała przeprowadzona w badaniu STEP-1 dotyczącym semaglutydu. Uczestnicy stracili średnio około 17 kg masy ciała, z czego około 6,9 kg zakwalifikowano jako masę beztłuszczową (lean mass). Na pierwszy rzut oka może to sugerować, że niemal 40% utraconej masy stanowiły mięśnie. Takie wnioski są jednak uproszczeniem.
Masa beztłuszczowa to nie tylko mięśnie
Lean mass obejmuje:
- mięśnie,
- wodę ustrojową,
- glikogen magazynowany w mięśniach i wątrobie,
- tkanki narządowe,
- tkankę łączną.
Podczas odchudzania organizm traci znaczną ilość glikogenu i związanej z nim wody. Dlatego rzeczywista utrata mięśni jest zwykle mniejsza niż wskazują nagłówki medialne.
Eksperci podkreślają, że nie należy utożsamiać pojęcia lean mass ze skeletal muscle mass, czyli masą mięśni szkieletowych.
Czy większość utraconej masy to mięśnie?
Nie.
Aktualne badania pokazują, że zdecydowaną większość utraconej masy podczas terapii GLP-1 stanowi tkanka tłuszczowa. W podbadaniu DXA badania SURMOUNT-1 dotyczącym tirzepatydu około:
- 75% utraconej masy stanowił tłuszcz,
- 25% masa beztłuszczowa.
Dodatkowo poprawiały się proporcje między tkanką tłuszczową a masą beztłuszczową, co oznacza poprawę składu ciała.
Czy Mounjaro powoduje większą utratę mięśni niż Ozempic?
Nie można obecnie jednoznacznie stwierdzić, że tirzepatyd powoduje większą utratę mięśni. Niektóre analizy wskazują na nieco większą utratę masy beztłuszczowej podczas stosowania tirzepatydu, ale jednocześnie obserwuje się większą całkowitą redukcję masy ciała. W praktyce najważniejsze jest nie to, ile kilogramów lean mass ubyło, ale jaki jest końcowy skład ciała oraz funkcjonalność mięśni.
Czy leki GLP-1 pogarszają jakość mięśni?
Obecne dane sugerują wręcz odwrotny efekt. Redukcja tkanki tłuszczowej może zmniejszać ilość tłuszczu odkładającego się pomiędzy włóknami mięśniowymi, poprawiając jakość tkanki mięśniowej oraz jej funkcjonowanie. Potrzebne są jednak dalsze badania długoterminowe.
Jak wdrożyć to w praktyce?
1. Priorytetowo traktuj białko
Każdy główny posiłek powinien zawierać źródło pełnowartościowego białka.
Dla większości kobiet podczas redukcji masy ciała korzystny zakres wynosi około:
1,2–1,6 g białka/kg masy ciała dziennie
a u osób aktywnych fizycznie często nawet więcej.
Dobre źródła białka:
- jaja,
- ryby,
- drób,
- chude mięso,
- skyr,
- jogurt grecki,
- tofu,
- tempeh,
- rośliny strączkowe.
2. Trenuj siłowo minimum 2–3 razy tygodniowo
Trening oporowy jest obecnie najskuteczniejszą metodą ochrony mięśni podczas odchudzania.
Korzyści obejmują:
- utrzymanie masy mięśniowej,
- poprawę siły,
- lepszą wrażliwość insulinową,
- ochronę kości.
3. Nie odchudzaj się zbyt szybko
Bardzo szybka redukcja masy ciała zwiększa ryzyko utraty mięśni. Tempo odchudzania powinno być dostosowane do stanu zdrowia, wieku i indywidualnych potrzeb.
4. Dbaj o regenerację
Mięśnie odbudowują się przede wszystkim podczas odpoczynku. Niedobór snu może utrudniać regenerację i pogarszać kontrolę apetytu.
5. Monitoruj skład ciała
Nie oceniaj efektów wyłącznie na podstawie liczby kilogramów.
Warto kontrolować:
- obwód talii,
- procent tkanki tłuszczowej,
- masę mięśniową,
- siłę i sprawność fizyczną.
Najczęstsze błędy
1. Jedzenie zbyt małej ilości białka
To najczęstszy problem osób stosujących leki GLP-1. Spadek apetytu często prowadzi do nieświadomego niedojadania.
2. Rezygnacja z treningu siłowego
Same spacery są bardzo korzystne dla zdrowia, ale nie zapewniają optymalnej ochrony mięśni.
3. Zbyt niska kaloryczność diety
Drastyczne ograniczanie kalorii może przyspieszać utratę tkanki mięśniowej.
4. Skupianie się wyłącznie na wadze
Mniejsza liczba kilogramów nie zawsze oznacza lepszy skład ciała.
5. Ignorowanie menopauzy
Po menopauzie tempo utraty mięśni naturalnie wzrasta.
Wskazówki dla kobiet 35+
W pracy z kobietami po 35. roku życia największym problemem nie jest zwykle utrata tłuszczu, ale utrata mięśni.
To właśnie mięśnie:
- wspierają metabolizm,
- poprawiają wrażliwość insulinową,
- chronią kości,
- pomagają utrzymać sprawność wraz z wiekiem.
Jeżeli stosujesz Ozempic lub Mounjaro, potraktuj trening siłowy i odpowiednią ilość białka jako integralny element terapii, a nie dodatek.
Jest to szczególnie ważne dla kobiet:
- po menopauzie,
- z Hashimoto,
- z insulinoopornością,
- z PMOS (PCOS),
- prowadzących siedzący tryb życia.
Podsumowanie
Ozempic i Mounjaro mogą prowadzić do utraty części masy beztłuszczowej podczas odchudzania, jednak większość utraconej masy stanowi tkanka tłuszczowa.
Aktualne badania pokazują, że około 25–40% utraconej masy może być klasyfikowane jako lean mass, ale nie oznacza to wyłącznie utraty mięśni.
Największe ryzyko utraty mięśni dotyczy osób, które:
- spożywają zbyt mało białka,
- nie wykonują treningu siłowego,
- odchudzają się bardzo szybko,
- mają już obniżoną masę mięśniową przed rozpoczęciem terapii.
Dla kobiet po 35. roku życia ochrona mięśni jest równie ważna jak redukcja tkanki tłuszczowej. Odpowiednia dieta, regularny trening oporowy oraz monitorowanie składu ciała pozwalają osiągać lepsze efekty zdrowotne i estetyczne podczas terapii GLP-1.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy Ozempic powoduje utratę mięśni?
- Tak, część utraconej masy podczas odchudzania stanowi masa mięśniowa i inne składniki masy beztłuszczowej.
Czy Mounjaro powoduje utratę mięśni?
- Tak, podobnie jak inne skuteczne metody redukcji masy ciała.
Ile mięśni można stracić?
- To zależy od wieku, diety, aktywności fizycznej i tempa odchudzania. Badania wskazują, że 25–40% utraconej masy może stanowić masa beztłuszczowa.
Jak zapobiec utracie mięśni?
- Najważniejsze są odpowiednia ilość białka, trening siłowy i regeneracja.
Ile białka jeść podczas terapii GLP-1?
- Najczęściej rekomenduje się około 1,2–1,6 g/kg masy ciała dziennie.
Czy spacery wystarczą?
- Nie. Są bardzo korzystne, ale nie zastąpią treningu oporowego.
Czy utracone mięśnie można odbudować?
- Tak, przy odpowiednim treningu i żywieniu.
Czy kobiety po menopauzie są bardziej narażone na utratę mięśni?
- Tak. Zmiany hormonalne zwiększają ryzyko sarkopenii.
Czy warto wykonywać analizę składu ciała?
- Tak. Pozwala monitorować nie tylko wagę, ale również proporcje tkanki tłuszczowej i mięśniowej.
Co jest ważniejsze – liczba kilogramów czy skład ciała?
- Dla zdrowia metabolicznego, sprawności i długowieczności większe znaczenie ma skład ciała niż sama masa ciała.
Źródła naukowe
- Perreault L et al. Impact of Semaglutide on Body Composition in Adults With Overweight or Obesity: Exploratory Analysis of the STEP 1 Study. Journal of the Endocrine Society. 2021.
- Jastreboff AM et al. Body Composition Changes During Weight Reduction With Tirzepatide in the SURMOUNT-1 Study. Diabetes, Obesity and Metabolism. 2025.
- Effects of Tirzepatide on Skeletal Muscle Mass in Adults: A Systematic Review. 2025.
- Meta-analysis of GLP-1 receptor agonists and body composition outcomes in obesity treatment (22 RCTs).
- European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN). Clinical Nutrition Guidelines for Obesity and Weight Loss.
- Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO), Zalecenia 2024.
